Skała z Medalionem to piaskowcowy ostaniec ukryty w lesie między Żerkowicami a wsią Skała, nieopodal Lwówka Śląskiego. Wysoka na ponad 20 metrów formacja przypomina regularną basztę strażniczą, która wyrosła wprost z leśnego zbocza. Miejsce ma ciekawą historię związaną z pruskim cesarzem, a dziś przyciąga zarówno spacerowiczów, jak i wspinaczy. To jeden z tych obiektów, które łatwo przegapić jadąc drogą – ukrywa się między drzewami, ale wystarczy pięć minut spaceru, żeby stanąć u jego podnóża.

Historia medalionu i pruskiego cesarza

Nazwa skały pochodzi od medalionu, który wmurowano w jej południową ścianę 22 marca 1897 roku. Data nie była przypadkowa – tego dnia obchodzono setną rocznicę urodzin cesarza Wilhelma I. Mosiężny medalion z wizerunkiem władcy miał upamiętniać tę okolicę związek z Prusami. Niemcy mieszkający wówczas na tych terenach dbali o takie miejsca, budując nawet drewniany mostek prowadzący na szczyt oraz punkt widokowy z wysokim masztem flagowym.

W latach 80. XX wieku medalion zniknął – ktoś go ukradł. Przez lata skała stała bez swojego charakterystycznego elementu, aż w początkach XXI wieku postanowiono przywrócić jej nazwę do porządku. Nowy medalion przedstawia jednak herb Lwówka Śląskiego, co lepiej oddaje dzisiejszy charakter regionu.

Dawniej na szczycie skały znajdował się punkt widokowy dostępny dzięki drewnianemu mostkowi zawieszonemu nad przepaścią. Dziś można jeszcze zobaczyć pozostałości metalowych barierek i podstawę masztu flagowego – ślady pruskiej dbałości o atrakcje turystyczne.

Co zobaczyć przy Skale z Medalionem

Sam ostaniec robi wrażenie – pionowe ściany piaskowca tworzą niemal idealną kolumnę wznoszącą się na wysokość około 22 metrów (choć niektóre źródła podają 14 metrów, co może wynikać z różnych punktów odniesienia). Strome, miejscami przewieszone ściany przypominają średniowieczną wieżę obronną.

Na południowo-wschodniej ścianie można zobaczyć współczesny medalion z herbem Lwówka Śląskiego. To właśnie tutaj, na tej samej ścianie, wisiał oryginalny wizerunek cesarza. Wokół skały rośnie piękny las mieszany – dęby, graby i lipy tworzą naturalną scenerię, która szczególnie ładnie wygląda jesienią, gdy liście zmieniają barwy.

Obok głównej skały znajduje się niższa formacja, na którą można się wdrapać bez specjalistycznego sprzętu. To dobra opcja dla tych, którzy chcą poczuć się jak wspinaczy bez ryzyka. Pod skałami jest sporo piasku, co może zainteresować młodsze dzieci – naturalnie powstała „piaskownica” w środku lasu.

Raj dla wspinaczy

Skała z Medalionem, znana wśród wspinaczy jako Wieżyca, to popularny punkt na mapie wspinaczkowej Dolnego Śląska. Na ścianach wytyczono około 20 dróg wspinaczkowych o trudnościach od IV+ do VI.5+ w skali UIAA. Zamocowane są tu stałe punkty asekuracyjne (spity), co ułatwia wspinanie.

Piaskowiec jest tu dobrej jakości, choć doświadczeni wspinacze ostrzegają, że wyceny trudności są raczej mocne – droga oznaczona jako V+ może okazać się wymagająca nawet dla wprawnych. Miejsce ma tę zaletę, że podejście od parkingu zajmuje dosłownie kilka minut, więc nie trzeba dźwigać sprzętu przez pół dnia.

Dla kogo to miejsce

Skała z Medalionem sprawdzi się jako krótki przystanek podczas wędrówki po okolicy. Rodziny z dziećmi mogą tu przyjść na spacer – dojście jest łatwe, a sama skała robi wrażenie na młodszych. Starsze dzieci ucieszą się z możliwości wejścia na niższą skałę lub zabawy w piasku u podnóża.

Miłośnicy historii docenią pruską przeszłość tego miejsca i mogą wyobrazić sobie, jak wyglądał punkt widokowy z końca XIX wieku. Wspinacze znajdą tu dobre warunki do treningu, choć nie jest to miejsce z dziesiątkami dróg jak większe ściany w Górach Stołowych czy Rudawach Janowickich.

Nie warto jednak traktować tego jako celu całodniowej wycieczki – samo zwiedzanie zajmie maksymalnie pół godziny, chyba że planuje się wspinaczkę. Lepiej połączyć wizytę z innymi atrakcjami w okolicy, na przykład z wizytą w ruinach pałacu w pobliskiej wsi Skała, do którego prowadzi zielony szlak turystyczny.

Ochrona przyrody i obszar Natura 2000

W 1988 roku Skała z Medalionem otrzymała status pomnika przyrody nieożywionej. Oznacza to ochronę przed dewastacją i zakaz wprowadzania zmian w strukturze skały. Miejsce znajduje się również na terenie obszaru Natura 2000 „Żerkowice-Skała” (PLH020077), który obejmuje około 85 hektarów.

Ochrona dotyczy nie tylko samego ostańca, ale też otaczającego lasu z jego siedliskami i gatunkami. Warto o tym pamiętać podczas wizyty – nie zostawiać śmieci, nie niszczyć roślinności i zachować ciszę, żeby nie płoszyć zwierząt.

Skała znajduje się na wysokości około 259 metrów nad poziomem morza, na łagodnym wzniesieniu w południowo-zachodniej części Pogórza Kaczawskiego i wschodniej części Pogórza Izerskiego.

Praktyczne informacje – jak dojechać i ile czasu poświęcić

Dojazd samochodem: Z Lwówka Śląskiego jedzie się drogą wojewódzką nr 297 w kierunku Bolesławca. Po około 6 kilometrach, w miejscowości Żerkowice, należy skręcić w prawo w kierunku wsi Skała. Po przejechaniu około 500 metrów, tuż przed pierwszymi zabudowaniami Skały, po lewej stronie drogi znajduje się czerwona tablica informująca o pomniku przyrody. Samochód można zostawić na poboczu, uważając, żeby nie utrudniać przejazdu innym pojazdom.

Jadąc od strony Bolesławca, kierujemy się tą samą drogą 297 w stronę Lwówka Śląskiego, a w Żerkowicach skręcamy w lewo na Skałę.

Dojście: Od miejsca parkingowego do skały prowadzi wygodna ścieżka przez las. Spacer zajmuje dosłownie 5 minut. Droga nie jest wymagająca, poradzą sobie z nią również małe dzieci.

Szlaki turystyczne: Obok Skały z Medalionem przebiega zielony szlak turystyczny prowadzący z Żerkowic do pałacu w Skale. To dobra opcja dla tych, którzy wolą dłuższy spacer po okolicy.

Czas zwiedzania: Samo obejrzenie skały to maksymalnie 20-30 minut. Wspinacze spędzą tu oczywiście więcej czasu – w zależności od planów nawet kilka godzin.

Ceny i godziny otwarcia: Dostęp do skały jest bezpłatny i możliwy o każdej porze dnia. Nie ma tu żadnej infrastruktury turystycznej, punktów gastronomicznych ani toalet.

Odległości: Lwówek Śląski – 6 km, Bolesławiec – 13 km, Jelenia Góra – 41 km.

Koordynaty GPS: Parking – 51°09’24.3″N, 15°34’27.5″E; Skała – 51°09’30.8″N, 15°34’33.2″E